Alkol ve Madde Bağımlılığı
CEREN YAĞCIKÖSEOĞLU

CEREN YAĞCIKÖSEOĞLU

Psikolog / www.cerenyagcikoseoglu.com.tr

Alkol ve Madde Bağımlılığı

18 Mart 2018 - 17:03

Öncelikle alkol ve madde bağımlılığını açmak, bağımlılığın ne demek olduğunu tanımlamak gerekmektedir.

Bağımlılık; Bireyin alışmış olduğu madde, alkol veya ilaca karşı koyup, engelleyemediği fizyolojik ve psikolojik bir ihtiyaç duyması, alınan miktar  ve sıklığın giderek artması, alınmadığı zaman bireyde yoksunluk belirtilerin olması ve sosyal yaşamını devam ettirememesini sağlayan kişinin beyin ve davranışlarını olumsuz yönde etkileyen bir durumdur.

İlk kez alkol ve madde kullanımını gerçekleştirmek, kişinin kendi isteğiyle göstermiş olduğu bir seçimdir ancak kişinin kullanıma devam etmesi, miktar ve sürenin artmasıyla birlikte, beyindeki değişikliklere sebep olarak, kişiyi olumsuz etkilemesine rağmen kullanıma iter  ve  kişi kullanıma engel olamaz hale gelmektedir.

Bireyin alkol ve madde bağımlılığı tanısı koyabilmek için ise;
*
Olumsuz birçok etkisi olmasına rağmen kullanıma devam etmek. Olumsuz etkileri; sağlık problemleri, kişilerarası ilişkilerin bozulması ,sosyal  ve iş hayatını  devam ettirmekte zorlanılması.

*Alkol veya madde kullanımının süre ve miktarını arttırmak ve engel olamamak.

*Kişiyi ve çevresini tehlikeli olabilecek durumlarda bile  alkol ve madde  kullanmasına engel olmaması.

*Alkol ve maddeye tolerans gelişmiş olması.

* Alkol ve madde kullanımını bırakmak ya da denetim altına almak için sürekli bir istek ya da boşa çıkan çabalar.

*Alkol  ve maddeyi kullanmak için  şiddetli  istek duymak.

* Alkol ve madde elde etmek için gerekli etkinliklere çok zaman ayırmak.
en az iki maddenin, on iki ay boyunca kişide görülmesi gerekmektedir.

Nedenleri;
*Problemli aileler ve problemli aile ilişkileri, yanlış ebeveyn tutumları; anne ve babanın aşırı baskıcı-otoriter tutumları veya ilgisiz, duyarsız ve sevgi eksikliğini hissettiren  davranışlar sergilemesi. Özellikle ergenlik döneminde, ailenin ergen ile doğru iletişim kuramaması, Ergen’in daha çok arkadaşları ile vakit geçirmesine yöneltmektedir. Arkadaş ve sosyal çevrenin madde ve alkol kullanımına başlama ve sürdürmede özellikle  bu dönemde etkili olduğu bilinmektedir.

 *Çekingenlik, içe kapanıklık, zayıf sosyal beceriler; kişilik özelliklerinin özellikle iletişim kurma becerileri yeteri kadar gelişmemiş bireylerde madde ve alkol kullanımı, rahatlatıcı etkisi ile birlikte kişinin kendini daha rahat ifade etmesini sağlarken, kendini cesur ve daha özgüvenli hissetmesini sağlamaktadır.

*Düşük okul başarısı, iş hayatında yetersizlik, ekonomik sebepler; Başarısızlık, yetersizlik  ve olumsuz duygular ile birlikte başa çıkabilmek için kişi alkol ve madde kullanımına başvurmaktadır.

*Ailede madde kullanım öyküsü; Ailede alkol ve madde bağımlılığının var olması, genetik yatkınlığı olan bireylerin alkol ve madde kullanımı bağımlılığının, diğerlerine göre daha  fazla geliştiğini araştırmalar desteklemektedir. Genetik yatkınlık ile birlikte bağımlılığın geliştiği  ailede yetişen  bireylerde , alkol ve maddeye karşı olumlu bir  tutum gelişmiştir ve baş edemedikleri herhangi bir durumda kolayca bu maddelere başvurmaktadırlar.

Tedavi;

*Alkol ve madde bağımlılığında ilaç tedavisi de önemli bir unsurdur. Alkol ve madde kullanımı ile ilişkili sorunlar ve eşlik eden başka psikiyatrik hastalıkların ilaçla tedavisi gereklidir. 
*Bağımlılık tedavisinin ilk adımı her zaman tıbbi arındırma tedavisidir. Arındırma tedavisi, maddenin vücuttan çekilmesi sırasında ortaya çıkan belirtilerin ilaçla tedavi edilmesidir.

*Yeteri kadar süre bağımlılık tedavisine devam etmek, bağımlılık tedavisinin etkili olması için       oldukça önemlidir. Birçok kişi bağımlılık tedavisini erken bıraktığı için tekrar  alkol ve madde kullanmaya başlamaktadır.

* Bireysel ve  grup psikoterapilerin sunulması tedavinin parçalarındandır. Bu tedavilerle  hastanın  baş etme çabası desteklenir, bağımlı bireyde iç görü oluşması sağlanır. 

*Bilişsel ve davranışçı tedavi yaklaşımları da bağımlılığın uzun dönem tedavisinde kullanılır. Bu tedavi yaklaşımlarında amaç; bireyin maddeyi bir haz kaynağı olarak görmesinden uzaklaştırmak ilgi ve zevk alanlarının değiştirmesini sağlamak, bireysel yeteneklerini destekleyip güçlendirmesini sağlamaktır.

Psikolog Ceren Yağcıköseoğlu / www.cerenyagcikoseoglu.com.tr

YORUMLAR

Son Yazılar